گفتگو صمیمی با آقای علی اصغر رحماندوست مدیر مسئول نشریه سول

دسته: معرفی و گفتگو
بدون دیدگاه
سه شنبه - ۲۹ تیر ۱۳۹۵

علی اصغر رحماندوست ترم آخر کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی از دانشگاہ سیستان و بلوچستان، از نیکشھر در خدمت شما خوبان ھستم

كتاب بوستان دانشمندان است. کتاب، چراغِ همیشه آویخته از سقف بلند فرهنگ و شاخصِ مهم در ارزیابی توسعة همه جانبه است. نویسندگان و ناشران برآنند تا این چراغ را پرفروغ نگه دارند و امر توسعه را به پیش ببرند.
سلام و عرض ادب و احترام  خدمت شما مخاطبین ارجمند
خداوند رو شاکرم که در سرزمینی زندگی میکنم که جای جای ان هم مردمانی نیک و هم طبیعتی خارق العاده و منحصر به فردی دارد .اما متاسفانه من و هم نسلانم زیاد با این خوبی ها و نعمات نیک این سرزمین اشنا نیستیم ….
نمیدانم جهت عدم این اشنایی و غریبه بودن ، پدرم را مخاطب قرار دهم؟ ،یا جامعه  را؟ یا خودم را و یا …..؟!؟!
ولیکن باز هم خدا را شکر که هستند اساتید دلسوز و بزرگواری که همیشه دغدغه فرهنگ و زبان رو دارند و در جهت اموزش و ترویج ان زحمات و مشقتهای زیادی رو بدون هیچ چشم داشتی متحمل می شوند که درود میگوییم به این وجدان پاک و بیدار این رادمردان نیک صفت استاد خوبان نیک اندیش بزرگمردی از تبار بلوچستان

?جناب اقای رحماندوست سلام و عرض ادب و احترام و خدا قوت خدمت شما

?علیکم سلام درود بر شما رکنی فرھیختہ گرامی و سپاس بابت اینھمہ تلاش و کوشش حضرتعالی در جھت فرھنگ مردم بلوچستان ، درود بر ھمہ فرھیختگان و عزیزان

?جناب اقای رحماندوست  سپاسگزارم از شما بجهت اینکه با وجود مصروفات زیادی که داشتید با اغوش باز به دعوت حقیر جهت گفتمان صمیمی لبیک گفتین . منت وارون منی واجه

?جناب اقای رحماندوست ابتدای امر لطفا جهت شناخت عزیزان  با شما  دوست نازنین ،  بیوگرافی خودتون رو عنوان بفرمایید

?بنده علی اصغر رحماندوست ترم آخر کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی از دانشگاہ سیستان و بلوچستان، از نیکشھر در خدمت شما خوبان ھستم.

IMG_20160702_115447

?لطفا بفرمایید انگیزه شما از راه اندازی و جاپ نشریه سول چه بود و اینکه شما چه سمت و نقشی را در این نشریه ایفا می کنید؟!

?بندہ مدیر مسئول نشریہ سول ھستم نشریہ سول در واقع نشریہ ای بود کہ ابتدا توسط برادر گرانقدرک جناب آقای محمد اویس پیام راہ اندازی شد اما متاسفانہ بعد ازفارغ التحصیلی ایشان چاپ این نشریہ متوقف شد. چون بندہ ھم در ھمزمان با ایشان فارغ التحصیل شدم آن زمان نشد کہ مشئولیت چاپ نشریہ راہ بر عھدہ بگیرم.
بنابر این با ورود مجدد در سال ۹۳ بہ دنبال گرفتن مجوز مجدد نشریہ رفتم و خوشبختانہ بعد از حدود ۶ ماہ مجوز را گرفتم.اما سعی کردم در فرم و محتوای مجلہ تغییراتی بدھم.بہ این جھت کہ جھت تقویت زبان و فرھنگ بلوچی رسانہ ای بہ صورت خاص نبود بھترین راہ را در نشریہ دیدم کہ شاید کمکی کردہ باشم. بہ ھمین دلیل مبنا بر تخصصی بودن و علمی نمودن مطالب شد کہ خوشبختانہ دو شمارہ آن چاپ شدہ.
حقیقت امر این است کہ ھدف ما بر این بودہ نشریہ را بہ صورت دو ماہ نامہ چاپ کنیم کہ شمارہ اول آن در آذر ماہ شد و بنا شد شمارہ دوم در اواسط بھمن ماہ چاہ شود ولی متاسفانہ بہ علت ایام انتخابات و تعطیلات عید نوروز نشد چاپش کنیم و بلافاصلہ بعد از نوروز شمارہ دوم آن چاپ شد./

?درود به شما استاد رحماندوست،درود به این دیدگاه و افق روشن شما
استاد رحماندوست نشریه شما هر چند وقت یکبار چاپ میشود و محتویات نشریه و مواردی که میدانید جهت اشنایی هر چه بهتر عزیزان مخاطب با این نشریه میشود را برایمان بیان کنید .

?حقیقت امر این است کہ ھدف ما بر این بودہ نشریہ را بہ صورت دو ماہ نامہ چاپ کنیم کہ شمارہ اول آن در آذر ماہ شد و بنا شد شمارہ دوم در اواسط بھمن ماہ چاہ شود ولی متاسفانہ بہ علت ایام انتخابات و تعطیلات عید نوروز نشد چاپش کنیم و بلافاصلہ بعد از نوروز شمارہ دوم آن چاپ شد

?محتوای نشریہ شامل ادبیات بلوچی، مصاحبہ از یک شخصیت فرھنگی یا نخبہ بلوچ، قصہ ھای بلوچی، ضرب المثل ھای بلوچی بہ صورت قصہ، آموزش زبان بلوچی، اخبار فرھنگی، ھنری و ادبی جامعہ بلوچستان بہ زبان بلوچی، چیستان ھای بلوچی، آموزش شعر، اختصاص سہ صفحہ بہ بلوچ ھای جاسک، سیریک و بلوچ ھای جنوب کرمان تا مطالبشان را بنویسند و…و صفحہ مخصوص زنان بلوچ، ادبیات کودک و روانشناسی کودک

?استاد رحماندوست ایا نشریه بصورت الکترونیکی سایت و یا بصورت فایل PDF هم به چاپ می رسد ؟ اگر جواب منفی میباشد لطفا دلیل اون رو با در نظر گرفتن منشور گفتمان بفرمایید؟!

?بلہ نسخہ الکترونیکی آن ھم در سایت نشریہ و ھم در رسانہ ھای دیگر منتشر می شود.

?ممنون میشم ادرس سایت و بفرمایید

?سایت نشریہ بہ صورت تخصصی ھنوز طراحی نشدہ اما نسخہ الکترونیکی pdf آن منتشر خواھد شد

?عمده مشکلات پیش رو شما در جهت ادامه راه و گسترش و نشر این نشریه چه میباشد ؟
همچنین بفرمایید انتظار شما در جهت ترویج و ارتقا این نشریه از مسوولین امر چه میباشد؟

?اینکہ دانشجویان دلسوز ادامہ دھندہ اھداف نشریہ باشند باید بہ صورت تخصصی در زمینہ بلوچی و ھمچنین تا حدودی با مطبوعات آشنا شوند تا بتوانند آن را ادامہ بدھند
متاسفانہ در عمل دانشجویان بلوچ خیلی کم بہ این سمت می آیند و این نگرانی عمدہ است ولی امیدواریم با برگزاری کارگاہ زبان بلوچی در ھفتہ آیندہ و ھمچنین تشریح اھداف نشریہ بہ صورت تخصصی این نگرانی برطرف شود.
مشکل دوم ما تیراژ پایین نشریہ است کہ با توجہ بہ کیفیت علمی مطالب انتظار می رود این تیراژ بیشتر شود چون تعداد مخاطان سول بسیار بیشتر از تیراژ شمارگان آن است.
مشکل سوم اینکہ نشریہ فقط اجازہ توزیع در دانشگاہ سیستان و بلوچستان را دارد و سایر دانشگاھھا بہ نشریہ دسترسی ندارند
در تلاش ھستیم تا امتیاز آن را فراتر از دانشگاہ بگیریم و در سطح استان ھم توزیع شود.

?عدم اشنایی و استقبال از نشریه و سایر بسته های فرهنگی زبان بلوچی دوستان رو شما در چه میبیند و چه راهکاری رو مد نظر و پیشنهاد میکنید؟

?تبلیغات و یک تیم رسانہ ای قوی می تواند در ھر مقولہ ای سودمند باشد.و اینکہ با تیراژ بالای آن امکان این است کہ در ھر شھری برای نمایندگان سول مجلہ را بفرستیم تا در دکہ ھای مطبوعاتی آن را توزیع نمایند
بندہ و تیم ھمکاران تمام تلاشمان بر این بودہ کہ نشریہ بہ صورت تخصصی چاپ شود و خوشبختانہ نشریہ سول جز اولین مجلات بلوچی است کہ کاملا بہ رسم الخظ سید ظھور شاہ ھاشمی ما باشد و از نظر مشکل املایی بہ جرات عرض میکنم کہ شاید کمتر از ۲ درصد شاید این مشکل دیدہ شود کہ آن ھم بہ علت حجم بالای مطالب از ذرہ بین ویراستاری جا ماندہ است.بہ ھمین دلیل عرض کردم در دکہ ھای مطبوعاتی توزیع شود و اما در سایر مقولہ ھا رسانہ نقش بسیار مھمی در ترویج یا عدم ترویج یک فرھنگ داشتہ باشد.
رسانہ می تواند یک فرھنگ را بصورت صحیح معرفی کند و در رشد و اعتلا و شناساندن آن بسیار مفید باشد و در جھت خلاف آن ھم میتواند یک فرھنگ ناب و ارزشمند را بہ بدترین نحو مورد ھجمہ قرار دھد کہ متاسفانہ رسانہ ھا در زمینہ معرفی فرھنگ و زبان بلوچی نمرہ بسیار منفی کسب کردہ اند

?استاد شما در خصوص تبلیغات فرمودید که حقیر با توجه به تجربه اندک و حضور در کلاس درس عشق و ایثار نزد شما اساتید این رو کاملا قبول و تصدیق میکنم
اما خبه نظر شما عدم استقبال دوستداران کتب و کلا بسته های اموزشی فرهنگی و هنری که به زبان بلوچی چاپ میشوند عدم اشنایی با خود زبان بلوچی منظورم خواندن و نوشتن میباشد ؟!

?علت اصلی عدم استقبال از این بستہ ھا این است کہ بسیاری از عزیزان با فرم و اصل موضوع آشنایی کامل ندارند
بہ شخصہ دیدم بسیاری از عزیزان ابتدا در زمینہ آموزش زبان بلوچی گفتہ اند بہ درد نمی خورد و سخت است اما وقتی ھدف و بنیاد و ارزش کار برایشان روشن شدہ نہ تنھا علاقہ مند شدہ اند بلکہ در جھت ترویج آن تبلیغ نمودہ اند.
در استان ھرمزگان و شھرھای سیریک و جاسک تا دو سال پیش ما حتی بہ تعداد یک نفر ھم کسی را نداشتیم کہ خواندن و نوشتن بلوچی را بلد باشد اما با اجرای برنامہ ھا و برگزاری جلسات تخصصی خوشبختانہ الان حدود ۱۰ نفر بہ صورت متوسطہ تا پیشرفتہ در این زمینہ آموزش دیدہ اند و بصورت گستردہ دارند تبلیغ می کنند.
در شھرھای جنوب کرمان چون قلعہ گنج، کھنوج، اسلام آباد و.. از یک ماہ پیش این کار را شروع کردیم کہ در ابتدا دوستان استقبال نکردند اما با آگاھسازی خدا رو شکر آموزش زبان بلوچی بصورت تخصصی توسط حقیر و دو نفر از دوستان انجام می شود
با ھمہ ای اوصاف آگاھسازی و تبلیغات میتواند استقبال و شور را بہ ھمراہ بیاورد
در زمینہ آموزش زبان بلوچی و ترویج آن در بین کودکان اقداماتی داریم انجام میدھیم. طراحی کتابچہ مصور شعر کودک ھمراہ با cd آموزشی و ھمچنین شرکت دادن کودکان در جلسات ادبی و فرھنگی بلوچی اقداماتی بودہ کہ خوشبختانہ در شھرستان نیکشھر، سیب و سوران و جاسک در یک مرحلہ ھر چند ناچیز انجام شدہ اما بسیار اندک است.  با دوست گرامیم جناب آقای براھویی در تلاشیم تا کتاب ھای کودک بلوچی را در ایران چاپ کنیم و بخش رسانہ ای ھم باید فعال باشد.
موسسات زبان در چند شھر کہ اقدام کردیم متاسفانہ در این زمینہ ھمکاری نکردہ اند و اگر این کار بشود بسیار سودمند خواھد شد. کسی کہ نتواند زبان مادری خود را بخواند و بنویسد واقعا یک درد بزرگی است.

?معنی لغوی سول و  دلیل استفاده از این لغت..؟!

?سول salwl بہ معنی سرو می باشد البتہ سول sowol یک درختچہ کوچکی در مناطق ساحلی بلوچستان است کہ در اینجا منظور ما سول است

?زبان بلوچی دارای چند حرف میباشد؟

?زبان بلوچی طبق اصول آواشناسی دارای ۲۵ حرف می باشد کہ سید ظھورشاہ ھاشمی آن را بار اول تدوین نمودند.

?حروفی که در سایر زبان ها بخصوص فارسی نمی باشد

?۱۲ حرف عربی و فارسی در زبان بلوچی بر اساس اصول آواشناسی تلفظ نمی شود

?ایا بلوچی یک زبان میباشد و یا یک لهجه و گویش ..

?زبان بلوچی صدرصد یک زبان از گروہ زبان ھای ایرانی است.

?آیا زبان در هر دوره ای و به مرور زمان دچار تغییراتی میشود؟

?بھتر اینطور جواب شما را بدھم
زبان با توجہ بہ پیشرفت تکنولوژی و.. کلمات و واژگانی را از زبان ھای دیگر می ہذیرد و اگر زبانی قوی باشد ( منظور از نظر رسانہ ای یا نقش آن زبان در معادلات فرھنگی، اقتصادی و..) کلمہ ھم وارد سایر زبان ھا خواھد کرد

?واجه آیا زبان در هر دوره ای و به مرور زمان دچار تغییراتی میشود؟

?بھتر اینطور جواب شما را بدھم
زبان با توجہ بہ پیشرفت تکنولوژی و.. کلمات و واژگانی را از زبان ھای دیگر می ہذیرد و اگر زبانی قوی باشد ( منظور از نظر رسانہ ای یا نقش آن زبان در معادلات فرھنگی، اقتصادی و..) کلمہ ھم وارد سایر زبان ھا خواھد کرد تکنولوژی و.. ھمہ در تغییر گفتار زبان ،زبان بلوچی از سایر زبان ھا چون عربی، انگلیسی ھم تاثیر پذیرفتہ اما نسبت بہ سایر زبان ھا بسیار کمتر

?احسنت پس هضم کلمات در زبان بستگی به قدرت و توانایی خود زبان دارد که چقدر در دستور قوی باشد!آیا بلوچی این توان را داراست؟تا چه حد؟
دلیلش اینکہ زبان بلوچی خود دارای دو گویش بزرگ سرحدی و مکرانی و ھر دو گویش دارای زیر مجموعہ ای از لھجہ ھای فراوان می باشند.
و اینکہ زبان بلوچی دارای ساختار دستوری و دارای رسم الخط جدا می باشد.

?منظورم این که آیا اگر واژه ای از زبان های دیگر وارد بلوچی شده،با همان شکل و شمایل اصلی عربی یا انگلیسی اش استفاده میشود؟

?این بحث مختص شاخہ آواشناسی یک زبان است.
در ھر زبانی کلمات بیگانہ وارد آن زبان می شوند و بہ شکل بومی در میاییند. و این از نظر زبان شناسی ھیچ ایرادی ندارد.
چون ما بر اساس آواھا حروف یک زبان را تعیین می کنیم و بر اساس حروف الفبای یک زبان مدون می شود.
زبان عربی زبانی است کہ کلمات بسیار زیادی از فارسی، عبری و جدیدا واژہ ھای انگلیسی وارد این زبان شدہ است و تمامی این کلمات بہ صورت بومی و بر اساس اصول آوایی عربی نوشتہ می شوند. زبان بلوچی ھم از این قاعدہ مستثنی نیست.
کلماتی چون
فیل
فردوس
مھرجان
و.. ھمہ فارسی بودہ ولی وقتی وارد عربی شدہ اند از شکل اولیہ خود تغییر پیدا کردہ اند کہ شکل فارسی آنھا بہ صورت:
پیل
پردیس
مھرگان می باشد
بعضی از زبان شناسان فارس عقیدہ دارند کلمہ ھندسہ کلمہ ای فارسی بودہ کہ شکل اولیہ آن: “ھَنداچْک” بودہ است و اگر دقت کنیم ما در بلوچی واژہ ای بہ نام ھنداچک یعنی اندازہ داریم.
اگر دقت کنیم الفبای عبری شامل ۲۲ حرف بہ صورت زیر می باشد:

آلف ( ا ) ییت ( ی ) گیمل، دالِت، ہِ، واو ( و ) ، زَین ( ز )، خِت ( خ )، تِت ( ت )، یُد، کاف، لَمِد، نون، سَمِخ، عین، پہ، زادی، کُف، رش، شین، تاو

کہ نصف حروف عربی برگرفتہ از عبری می باشد.

?استاد در خصوص تشکیل کارگاه های زبان بلوچی بفرمایید که ایا برنامه ای برای این مقوله در اینده دارید و اینکه در چه شهرهایی و به چه صورت ؟

?بلہ بہ امید خدا در ھفتہ آتی قصد داریم در شھر زاھدان در دانشگاہ سیستان و بلوچستان کارگاہ را بصورت تخصصی برگزار کنیم.
در نیکشھر ھم بصورت نامنظم در حال برگزاری است و در شھرھای دیگر اگر زمان اجازہ بدھد حتما برنامہ ھایی در دست اقدام است کہ آن را اعلام خواھیم کرد.

?دوستان چگونه میتوانند به شما در نشریه کمک کنند و ایا از ارسال مطالب به نشریه سول از طرف خوانندگان و مخاطبین هم استقبال میکنید ،؟! لطفا نحوه گزینش مطالب رو هم بفرمایید .که چه نوع مطالبی مورد پسند و در خور نشریه جهت چاپ میباشد؟

?حتما ما خوشحال میشویم کہ دوستان ھمکار ما باشند تا نشریہ بھتر و علمی تر چاپ شود.
شیوہ گزینش مطالب بہ این صورت است کہ حتما مطالب بہ ھمراہ منبع باشد تا ارزش خوندن و مراجعہ برای بیشتر خواندن را داشتہ باشد.
و اینکہ بر اساس سرفصل ھای مجلہ ما مطالب را پیشنھاد می دھیم تا در این زمینہ ھا کار شود.
راہ ھای ارتباطی ما تلگرام بندہ و ایمیل نشریہ
Sawl.mahtak .com

?سپاسگزار از شما بجهت ارسال پاسخ های جامع و مفید

?استاد رحماندوست لطفا در خصوص فعالیتهای فرهنگی که تاکنون داشته اید و مشغولید بفرمایید

?از سال ۸۷ تا ۹۰ در دورہ کارشناسی بہ عنوان دبیر کانون تئاتر دانشگاہ سیستان و بلوچستان بودہ ام و ھم اکنون در دورہ کارشناسی ارشد مجدد دبیر کانون تئاتر دانشگاہ سیستان و بلوچستان ھستم.
دبیر انجمن شعر و ادب فارسی ادارہ ارشاد اسلامی نیکشھر و مسئول انجمن بلوچی سِچکان نیکشھر نیز ھستم.
با صدا و سیما ھم در رادیو و ھم در تلویزیون بصورت برنامہ ای ھمکاری میکنم.
* برگزاری نخستین شب شعر بلوچی در استان ھرمزگان شھرستان سیریک سال ۹۲
*برگزاری جشنوارہ شعر سچکان ۱ و سچکان ۲ در سال ھای ۹۲ و ۹۳ در نیکشھر
*ھمکاری در برگزاری جشنوارہ شعر ھامین در سیب و سوران بہ عنوان پیشنھاد دھندہ شب شعر/ مرداد ۹۴
* ھمکاری در برگزاری نخستین جشنوارہ شعر منطقہ ای بلوچ ( ھرمزگان، کرمان و سیستان و بلوچستان ) در جاسک/ اسفند ۹۴
* پژوھش در حوزہ زبان بلوچی
* و نویسندگی و کارگردانی تئاتر

?جناب اقای رحماندوست بزرگوار  سخن شما به جوانان و مخاطبین جویای علم و هنر و …. بخصوص علاقه مند به فرهنگ و زبان بلوچی چه میباشد ؟!

?زبان بلوچی را فراموش نکنید، زبان بلوچی بسیار مظلوم واقع شدہ بعضی تکلم بہ زبان بلوچی را در خانہ نشانہ کم سوادی و تکلم بہ سایر زبان ھا را نشانہ باسوادی یا بہ اصطلاح دیگر باکلاسی می دانند. کہ البتہ یاد گرفتن سایر زبان ھا خیلی ھم خوب است اما نہ اینکہ زبان مادری خود را از بین ببریم. زبان یک قوم ھویت آن قوم است و اگر زبان یک قوم از بین برود ھویت آن قوم از بین رفتہ و اگر ھویت یک قوم از بین برود دیگر قومی بہ آن معنا باقی نمی ماند و آن قوم ھم میمیرد.
خواندن و نوشتن زبان بلوچی را یاد بگیریم در جھت آموزش آن تلاش کنیم، کتاب بنویسیم کتاب ترجمہ کنیم و کسانی کہ در این زمینہ از نظر مالی توانایی دارند حتما در جھت آموزش زبان بلوچی بہ ادیبان بی بضاعت بلوچ کہ بعضی ھا حتی نان شب خود را با ھزار بدبختی فراھم می کنند ولی برای زبان مادری خود تلاش می کنند کمک کنند تا بتوانند کتاب ھایشان را چاپ کنند.

?ممنونم از شما جناب اقای رحماندوست کلام اخر و مطلب خاصی مد نظرتان هست بفرمایید

?سخن بندہ این است تلاش کنیم کہ زبان بلوچی بہ عنوان یک رشتہ دانشگاھی تدریس شود و ھمچنین در جھت راہ اندازی پژوھشکدہ زبان بلوچی تلاش شود کہ از مھم ترین نیازھای فراروی زبان و ادبیات بلوچ است. و اینکہ برای ترویج آن ماھنامہ ھای دیگری ھم راہ اندازی شود.
بہ قول دانشمند بزرگ سید ظھورشاہ ھاشمی:
راجے کہ بہ بیت گُنگ نہ مان اِیت نہ مان اِیت
مان اِیت پہ اَدارُکّے بزاں زندگ ءَ مُردار

?از شما بزرگوار که در جهت ترویج و شناساندن فرهنگ غنی سرزمین نیاکانمان را برای من و هم نسل هایم، دیر بازیست با این زبان شیرین مادری و فرهنگ غنی بلوچستان بیگانه شده ایم، گام نهاده اید کمال تشکر را دارم. از خداوند منان برایتان تندرستی و توفیق عمل روز افزون رو خواستارم ان شاء الله. موفق باشید.ممنون از همه ی خوبی های شما
ارادتمند شما (روشن بین )


نوشته شده توسط:امید بلوچستانی - 134 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۴۰۱
برچسب ها: