كودكانی كه در شعله های فقر و محرومیت به آتش كشیده می شوند

دسته: بلوچی بهر
بدون دیدگاه
سه شنبه - ۸ دی ۱۳۹۴

به گزارش بلوچ پرس؛ بنزين فروشي از سخت ترين مسايلي است كه كودكان سيستان و بلوچستان با آن مواجه هستند، اما به صورت كلي وضعيت كودكان كار و خيابان در اين استان به دليل ويژگي هاي خاص استان بسيار سخت، تلخ و متفاوت است. استان سيستان و بلوچستان با مساحت حدود ۱۸۰٬۷۲۶ كيلومتر مربع ۱۱ درصد مساحت كل كشور را تشكيل مي دهد و با داشتن ۵۱ درصد جمعيت روستائي و عشايري بالاترين درصد جمعيت روستايي را به خود اختصاص داده است.

تا چندي پيش عمده حرفه مردم اين استان باغداري و كشاورزي بود كه طي سال هاي اخير مشكلات كم آبي و در نتيجه خشكسالي، اشتغال به اين حرفه را با چالش مواجه كرده و باعث افزايش بيكاري و كاهش درآمد خانوارهاي اين استان شده است، به نحوي كه امروز تعداد زيادي از مردم اين استان به مشاغل كاذب روي آورده اند، مشاغلي كه نمي تواند؛ پاسخگوي معاش خانواده باشد، اما در اين ميان موضوع اسفناكي كه در بسياري از مناطق اين استان به چشم مي خورد، مساله كار كودكان است؛ آن هم نه كاري بي خطر و آسان.

كودكان اين استان ناچارند براي كمك به امرار معاش خانواده خود به كار فروش بنزين يا قاچاق آن روي آورند، كاري كه نه تنها جرم است؛ بلكه سلامت و جان آنان را به خطر مي اندازد. بسياري از كودكان اين استان به جاي نشستن پشت ميز مدرسه سوار بر ماشين هاي حمل بنزين شده و براي بردن لقمه اي نان بر سر سفره خانواده تمام كودكي خود را درميان بطري ها و دبه هاي بنزين جاي مي گذارند.

*مردم سيستان وبلوچستان در شرايط سختي به سر مي برند
وضعيت اقتصادي خانواده هاي سيستان و بلوچستاني به نحوي است كه معاونت توسعه روستايي و مناطق محروم كشور نيز در گفت وگو با ايلنا تاكيد كرده است: سيستان و بلوچستان از حيث درآمد روستايي در وضعيت بسيار پاييني قرار دارد و مردم روستاهاي آن منطقه به دلايلي اعم از كم آبي، پراكندگي، وجود برخي مسائل اجتماعي و محروميت دختران روستايي اين منطقه از تحصيل، دسترسي كم به مركز كشور و… در شرايط بسيار سختي به سر مي برند.

در راستاي بررسي علل و ريشه هاي فروش بنزين از سوي كودكان در سيستان و بلوچستان با زهرا صيادي (فعال حقوق كودك) و ايرج رستم زهي (نماينده سيستان و بلوچستان در شوراي عالي استان ها) گفت وگويي داشتيم. زهرا صيادي درباره فروش بنزين در استان سيستان و بلوچستان توسط كودكان مي گويد: معمولا كودكان بين ۱۰ تا ۱۸ سال به اين كار اشتغال دارند، اما اين موضوع به معناي آن نيست كه كودكان زير ۱۰ سال درگير فروش بنزين نيستند. به عنوان مثال شما در محلات اين استان كودكاني را مشاهده مي كنيد كه ظروف بنزين را مقابل خود گذاشته و به فروش مي رسانند.

http://www.balochpress.ir/images/docs/files/000031/nf00031216-1.jpgاين فعال حقوق كودك تاكيد مي كند: كم ترين آسيبي كه فروش بنزين براي كودكان ايجاد مي­ كند؛ آن است كه اين كودكان بنزيني را كه قبلا در ظرف ريخته شده در خيابان بفروشند و كار به حضور در ماشين حمل ظرف هاي بنزين نكشد، اما موارد حادتري وجود دارد از جمله آن كه اين كودكان در كنار ظروف بنزين درون ماشين هاي حمل بار قرار مي گيرند و به همراه سايرين بنزين را به خارج از مرزها برده و به فروش مي رسانند.

وي ادامه مي دهد: اتفاق ناگواري كه در چنين مواقعي رخ مي دهد، آن است كه با توجه به غيرقانوني بودن اين كار زماني كه ماشين هاي حمل بنزين با نيروي انتظامي مواجه مي شوند به ناچار سرعت خود را بيشتر مي كنند كه در مواردي اين موضوع منجر به حادثه و انفجار ماشين و به طبع آن آسيب ديدگي يا مرگ و مير افراد حاضر در خودرو مي شود و متاسفانه در بسياري از موارد اين كودكان نيز به دليل حضور در ماشين هاي حمل بنزين دچار آسيب مي شوند. اين فعال حقوق كودك با بيان اينكه گاهي كودكان به دليل غيرقانوني بودن خروج بنزين از كشور دستگير مي شوند، مي افزايد: اين كودكان تا وقتي از اين وضعيت رها شوند، بايد زماني را در بازداشتگاه بگذرانند كه اين موضوع از ديگر آسيب هاي اين حوزه است. استشمام بوي بنزين كودكان را بيمار مي­ كند.

صيادي مي گويد: عليرغم تمام خطرات و حوادثي كه در اين كار براي كودكان وجود دارد، درآمد زيادي نصيب اين كودكان نمي شود و پول زيادي دست آنها را نمي گيرد، زيرا كودكان به دليل جثه كوچكي كه دارند، نمي توانند ظروف بزرگتر را حمل كنند. همچنين در قسمت هايي از مرز كه ماشين وجود ندارد كودك ناچار است، ظروف سنگين بنزين را حمل كند كه گاهي اين موضوع منجر به تصادف و مرگ و مير و قطع عضو اين كودكان مي شود.

وي با اشاره به استشمام بوي بنزين توسط كودكان در ماشين هاي حمل بنزين ادامه مي دهد: اين موضوع باعث ايجاد بيماري هاي ريوي، پوست و چشم در اين كودكان مي شود. به عبارت ديگر كودكاني كه دست به فروش بنزين مي زنند به دليل تماس مداوم با بنزين پوست دست شان، طراوت كودكانه اش را از دست مي دهد و دستان شان شبيه به دست كارگراني مي شود كه سال هاي سال كار كرده اند، در حالي كه اين كودكان امكانات بهداشتي لازم براي محافظت از سلامت پوست خود را ندارند.

اين فعال مدني بيان مي كند: در جنوب استان سيستان و بلوچستان كه بحث خروج بنزين از طريق آب مطرح است، اين كودكان در قايق هايي با شرايط نامطلوب ديده مي شوند كه رطوبت و شرايط نامطلوب باعث ابتلاي اين كودكان به مشكلات استخواني مي شود.

*وضعيت كودكان كار در سيستان و بلوچستان متفاوت است
صيادي با تاكيد براينكه بسياري از خانواده هاي سيستان و بلوچستان به نوعي درگير بحث رفت و آمد به مرز جهت قاچاق بنزين يا كالا هستند، مي افزايد: دليل اصلي اين مشكلات وجود خشكسالي در سيستان و بلوچستان است كه باعث شده دامپروري و كشاورزي در اين استان به ميزان زيادي از بين رفته و خانواده ها براي امرار معاش خود با مشكلات زيادي روبرو شوند.
وي مي گويد: واقعيت آن است كه ساكنان اين استان با مشكلات زيادي مواجهند به طوري كه گاهي تامين غذاي روزانه براي آنان مشكل است و به همين دليل بيشتر وقت خود را براي حل اين مشكل مي گذارنند و اين موضوع كه كودكان به فروش بنزين دست مي زنند يا از مرز كالا وارد مي كنند، خيلي مورد توجه قرار نمي گيرد.
اين فعال حقوق كودك معتقد است كه بنزين فروشي از سخت ترين مسايلي است كه كودكان سيستان و بلوچستان با آن مواجه هستند، اما به صورت كلي وضعيت كودكان كار و خيابان در اين استان به دليل ويژگي هاي خاص استان بسيار سخت، تلخ و متفاوت است.

صيادي با بيان اينكه هميشه امكانات در شهرهايي همچون تهران وجود دارد، اما در اين استان مردم از امكانات كمتري برخوردارند، مي گويد: به عنوان مثال در سيستان و بلوچستان خيريه وجود دارد، اما NGO هايي كه به طور مشخص به حقوق كودكان پرداخته و حقوق كودك را به كودكان آموزش دهند وجود ندارد كه اين موضوع بسيار آزاردهنده است.

*بحث بنزين فروشي كودكان سیستان و بلوچستان به قدري سخت و دردناك است كه در باور نمي گنجد
http://www.balochpress.ir/images/docs/files/000031/nf00031216-2.jpgصيادي در پايان عنوان مي كند: طي جلساتي كه با مسئولان اين استان داشتيم، پذيرفته شده است كه اقداماتي در حوزه حقوق كودكان در اين استان انجام شود كه نكته اي مثبت است، اما وجود شرايط سخت و دشوار در اين استان و ناشناخته بودن حداقل ها براي حقوق كودكان باعث شده كه انجام چنين اقدامي بسيار سخت و دشوار باشد. بحث بنزين فروشي توسط كودكان به قدري سخت و دردناك است كه در باور نمي گنجد. اگرچه واداشتن كودكان به كار به دليل فقر و تنگدستي تاسف آور است، اما فروش بنزين و حمل دبه هاي حاوي اين ماده پر بو و خطرناك كاري طاقت فرسا و بزرگ سالانه است كه حتما براي يك كودك رنجي بي شمار در پي دارد.

*كودكان بنزين فروش پادوي بنگاه هاي بزرگ
نماينده استان سيستان و بلوچستان در شوراي عالي استان ها در اين باره با بيان اينكه معتقدم؛ پشت اين كارنوعي سودجويي و نه فقر اقتصادي است، مي گويد: وجود تفاوت قيمت فاحش بنزين در داخل كشور و خارج از مرزها باعث شده كه فروش بنزين در آن سوي مرزها سودي فاحش را نصيب عده اي كند و در اين ميان جوانان و نوجواناني كه بايد در مدرسه حضور داشته باشند به عنوان دلال براي بنگاه هاي بزرگي كه در اين كار دخيل بوده و سعي در انتقال بنزين به آن سوي مرزها دارند، كار مي كنند.

ايرج رستم زهي با تاكيد براينكه كودكان و نوجوانان تنها به عنوان پادو در اين حوزه فعاليت مي كنند و معمولا مبلغ بسيار كمي از سود سرشار كار به آنان پرداخت مي شود، ادامه مي دهد: هرماهه شاهد تصادفات جاده اي به ويژه در جاده سراوان، خاش هستيم كه به سوختن كودكان بنزين فروش حاضر در ماشين هاي حمل بنزين مي انجامد و اين موضوع چاره انديشي مسئولان را مي طلبد.

اين فعال اجتماعي خاطرنشان مي كند: معمولا كودكان و نوجوانان بنزين فروش داوطلبانه وارد اين كار نشده و توسط افراد ديگري وادار به اين كار مي شوند. اين افراد سودهاي سرشاري به دست آورده و مبلغي را به اين كودكان پرداخت مي كنند، اما وقتي كودك يا نوجوان مشاهده مي كند؛ روزانه مبلغي درآمد دارد، خود به خود به اين كار گرايش بيشتري پيدا مي كند.

*شهرستان سراوان بالاترين نرخ بيكاري در كشور را دارد
http://www.balochpress.ir/images/docs/files/000031/nf00031216-3.jpgوي با تاكيد براينكه اقداماتي كه اين كودكان در كار بنزين فروشي انجام مي دهند؛ مانند انتقال بنزين به بطري، سلامت آنان را با خطر مواجه كرده و در آينده براي آنان هزينه هاي زيادي در پي دارد، مي افزايد: استان سيستان و بلوچستان و بخصوص شهرهاي مرزي آن كاملا خشك هستند، در حالي كه تا چند سال پيش عمده كار مردمان ما كشاورزي بوده است، اما خشكسالي اخير باعث شده آن منبع درآمد كوچكي را كه شهروندان از محصولات كشاورزي به دست مي آوردند از دست بدهند. همچنين اين موضوع باعث مهاجرت روستائيان به شهر و زمينه ساز تضعيف وضعيت اقتصادي مردم شده است.

عضو شوراي شهر سراوان با تاكيد براينكه بالاترين نرخ بيكاري كشور مربوط به شهرستان سراوان است، اظهار مي كند: وقتي خانواده اي نمي تواند از طريق كشاورزي يا صنعت امرار معاش كند و منبع درآمد ديگري نيز ندارد، مجبور است؛ براي امرار معاش خود به بنزين فروشي بپردازد و اين موضوع باعث كشيده شدن كودكان به سمت بنزين فروشي مي شود.

رستم زهي تاكيد مي كند: بنزين فروشي كودكان باعث شده كه ما به لحاظ فرهنگي ضرر زيادي داشته باشيم، چنانكه اگر آماري از آموزش و پرورش گرفته شود؛ متوجه مي شويم، ميزان ترك تحصيلي هاي ما در دوران راهنمايي و دبيرستان آماري تكان دهنده است، به عنوان مثال در يكي از دبيرستان هاي ما تعداد دانش آموزان سال سوم دبيرستان از ۵۰ نفر به ۳۰ نفر رسيده است؛ يعني ۲۰ نفر در يكسال ترك تحصيل كرده اند، تبعات اين ترك تحصيل در مرحله اول بر فرهنگ شهرستان هاي استان سيستان و بلوچستان و در مرحله بعدي بر جسم اين كودكان است.

عضو شوراي عالي استان ها معتقد است: اگر قيمت بنزين در دو سوي مرز به تعادل برسد از يك سو باعث كاهش شغل بنزين فروشي و از ديگر سو افزايش بيكاري مي شود.

او با اظهار تاسف از وجود نگاه سياسي تمامي دولت ها به مساله بنزين فروشي در استان سيستان و بلوچستان مي افزايد: ما معتقديم؛ ابتدا بايد واكاوي شود كه به دليل كدام مشكل مردم به بنزين فروشي روي مي آورند.

رستم زهي معتقد است؛ اگر دولت بنزين را در قالب شركت تعاوني هاي دهياري در بازارچه هاي مرزي به خريداران خارجي بفروشد، اين اقدام در جهت كاهش اشتغال به بنزين فروشي و انتقال بنزين به آن سوي مرزها تاثيري بيش از استفاده از قوه قهريه دارد.

وي ادامه مي دهد: اگر از ظرفيت هاي استان به نحو مطلوب استفاده شود، مردم از برنامه هاي دولت تمكين مي كنند به شرطي كه دولت به فكر مردم باشد، اما متاسفانه تا به حال چيزي به جز شعار از دولت ها نشنيده ايم. در حقيقت فقر و محروميت و نااميدي از امرار معاش مطلوب در منطقه محل سكونت زمينه ساز مهاجرت از مناطق محروم به مناطق برخوردار مي شود. مهاجرتي كه با تنگدستي و بي سرپناهي همراه بوده و در غالب موارد تدوام بخش فقر افراد و پناه بردن آنان به سكونتگاه هاي غيررسمي در شهرهاي بزرگ و برخوردار و ورود محرومان به چرخه جديد و خطرناكي از آسيب هاي اجتماعي است. از ديگر سو احساس بي توجهي مسئولان به مشكلات مناطق محروم از سوي ساكنان اين مناطق مي تواند؛ بروز و ظهور بسياري از نافرماني ها و تخلفات را رقم زند. كودكاني كه امروز به دلايلي همچون فقر، محروميت از تحصيل، نداشتن امكانات رفاهي مناسب و… ناچارند؛ لحظه هاي زيباي كودكي خود را در ميان ظرف هاي بنزين بگذرانند و هر لحظه از عمر خود را در انتظار به آتش كشيده شدن جسم ، جان و آرزوهايشان بگذرانند، چه بسا جامعه ستيزي و خشم از جماعتي كه بي تفاوت از كنار لحظات تلف شده و رنج آور كودكي شان گذشته اند، كمترين انتظاري باشد كه بتوان از آنها در فرداي بزرگسالي شان داشت. بنابراين پربيراه نيست كه مسئولان براي كمك به اين كودكان و خانواده آنان چاره اي بينديشند تا آينده سازان وطن در شراره هاي محروميت و فقر به آتش كشيده نشوند.


نوشته شده توسط:امید بلوچستانی - 134 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۴۸۱
برچسب ها: